โรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อนคืออะไร ต่างกันอย่างไร

เยี่ยมชม a:care ครั้งแรกใช่มั้ย? ลงทะเบียนที่นี่

acare โรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อนคืออะไร

โรคทางเดินอาหาร

โรคทางเดินอาหาร

โรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อนคืออะไร…ต่างกันอย่างไร

Print
Share

ทุกคนต่างเคยได้ยินและรู้จักโรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อน แต่บางคนอาจจะรู้ข้อมูลแค่บางส่วนหรือยังมีความเข้าใจผิด หรือบางคนอาจยังสับสนว่าสองโรคนี้มีลักษณะที่เหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร ข้อมูลต่อไปนี้จะอธิบายถึงลักษณะและความแตกต่างระหว่างสองโรคนี้


โรคกระเพาะอาหารคืออะไร

เมื่อเกิดอาการปวดแสบท้องขึ้นมา หลายคนมักจะนึกถึงโรคกระเพาะอาหารเป็นลำดับต้น ๆ ในความเป็นจริงแล้วโรคกระเพาะอาหารที่พูดกันติดปาก ในทางการแพทย์หมายถึงความผิดปกติได้สองภาวะ คือ

  1. โรคแผลในกระเพาะอาหารหรือแผลเป็ปติก (peptic ulcer) ซึ่งนอกจากแผลที่เกิดที่กระเพาะอาหารแล้ว ยังหมายรวมถึงแผลบริเวณลำไส้เล็กส่วนต้นด้วย การจะวินิจฉัยโรคนี้ได้ต้องทำการส่องกล้องทางเดินอาหารและพบแผล อาการที่พบบ่อย มีได้ทั้งปวดแสบท้อง ปวดจุก ปวดมวน ๆ ท้อง อาการอาจจะสัมพันธ์หรือไม่สัมพันธ์กับการรับประทานอาหารก็ได้

  2. โรคปวดท้องกระเพาะอาหารหรือภาวะย่อยอาหารผิดปกติที่ไม่พบแผล (functional dyspepsia) ผู้ป่วยมักมีอาการปวดหรือแสบร้อนบริเวณลิ้นปี่ อิ่มเร็ว จุกแน่นหลังรับประทานอาหาร จะเห็นได้ว่าอาการของโรคมีลักษณะที่คล้ายคลึงโรคแผลในกระเพาะอาหาร ความแตกต่างที่แท้จริง คือ ถ้าเป็นภาวะย่อยอาหารผิดปกติเราจะไม่พบแผลที่ทางเดินอาหาร คำถามที่สำคัญ คือ จำเป็นที่จะต้องส่องกล้องทางเดินอาหารในผู้ป่วยทุกคนเพื่อแยกสองภาวะนี้หรือไม่ คำตอบ คือ ไม่จำเป็นต้องส่องกล้องในผู้ป่วยทุกราย เนื่องจาก 60-90 % ของผู้ป่วยไทยที่มีอาการของโรคกระเพาะอาหารคาดว่าเป็นภาวะย่อยอาหารผิดปกติ โดยทั่วไปจะแนะนำให้ส่องกล้องทางเดินอาหารเฉพาะในผู้ป่วยบางรายที่มีอาการหรือสัญญาณเตือนร่วมด้วย เช่น กลืนลำบาก น้ำหนักลดโดยไม่มีสาเหตุ มีประวัติการเสียเลือดในทางเดินอาหาร เป็นต้น


โรคกรดไหลย้อนคืออะไร

จริง ๆ แล้ว ในคนปกติสามารถมีกรด น้ำย่อย หรืออาหารไหลย้อนจากกระเพาะอาหารขึ้นมาที่หลอดอาหารได้ แต่มีในปริมาณที่ปกติและไม่เกิดอาการ การที่เกิดโรคกรดไหลย้อน หมายถึง ภาวะที่กรดหรือน้ำย่อยในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาในหลอดอาหารมากกว่าปกติหรือไม่พอดี แล้วทำให้เกิดอาการของโรคขึ้นมา ได้แก่ แสบร้อนยอดอก ขมคอ เรอเปรี้ยว แน่นหน้าอก ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดอาการนอกหลอดอาหารได้ด้วย เช่น ไอเรื้อรัง เสียงแหบ เจ็บคอเรื้อรัง การที่กล่าวว่ากรดหรือน้ำย่อยในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาที่หลอดอาหารไม่พอดี หมายถึงว่าผู้ป่วยบางคนอาจไม่ได้มีกรดที่ไหลย้อนมากเกิน แต่เพราะหลอดอาหารมีความไวต่อกรดมากกว่าคนปกติ เมื่อสัมผัสกรดหรือน้ำย่อยที่แม้จะไม่ได้มากกว่าปกติแต่ถือว่าเป็นระดับที่ไม่พอดีกับคน ๆ นั้น ก็ทำให้เกิดอาการขึ้นมาได้

 

โรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อนต่างกันอย่างไร

จากที่กล่าวมา จะเห็นว่าลักษณะการเกิดโรคและอาการแสดงของโรคกระเพาะอาหารและโรคกรดไหลย้อนมีความแตกต่างกัน คือ โรคกระเพาะอาหารมักเกิดความผิดปกติที่กระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น อาจมีแผลหรือไม่ก็ได้ อาการที่พบบ่อย คือ ปวดแสบบริเวณลิ้นปี่ ปวดจุกแน่นท้อง ส่วนโรคกรดไหลย้อนเกิดจากความผิดปกติของกรดหรือน้ำย่อยที่ไหลย้อนจากกระเพาะอาหารมาสู่หลอดอาหาร อาการเด่นจึงเกี่ยวกับหลอดอาหารเป็นหลัก เช่น แสบร้อนยอดอก ขมคอ เรอเปรี้ยว